SMELLEKEN
(Falco Columbarius)
Het Smelleken is met zijn spanwijdte vanaf ca. 50 cm (mannetje) de kleinste roofvogel van Europa.

De grootte van het vrouwtje is vergelijkbaar met die van de Torenvalk, maar ze heeft een wat forser postuur.

 

In Nederland kan hij voornamelijk tijdens de herfst worden waargenomen tijdens de doortrek naar andere landen. Vaak wordt hij wel verward met een Sperwer, alhoewel in de vlucht duidelijk te zien is dat het om een valkensoort gaat.

Deze kleine valk zoekt zijn voedsel het liefst op open terreinen, al dan niet voorzien van wat kleine begroeiing.

Beboste gebieden worden door hem worden gemeden.

Het liefst jaagt hij op relatief open terreinen zoals weilanden, akkers, heidevelden etc.

 

Het Smelleken is een typische vogeljager en vangt vogels ter grootte van maximaal een lijster, maar bij uitzondering ook andere prooien zoals kleinere zoogdieren (muizen) en insecten.

Tijdens de vlucht is deze valk zeer temperamentvol waarbij vele vleugelslagen worden gebruikt en in mindere mate een glijvlucht wordt benut.
Het Smelleken nestelt voornamelijk op de grond en lijkt elk jaar hetzelfde territorium te kiezen, alhoewel de feitelijke nestplaats niet altijd hetzelfde is.

In mei/juni begint het vrouwtje met het leggen van de 3-5 eieren. Beide ouders bebroeden de eieren die na ca. 1 maand uitkomen.

Na reeds 17 dagen verlaten de jongen als takkeling soms al het nest om een beetje rond te kijken waarna ze op een leeftijd van ca. 28 dagen volledig vliegvlug zijn. 1 maand later zijn ze onafhankelijk.

Het Smelleken jaagt het liefst laag over de grond over open terreinen waarbij dankbaar van beschutting zoals struikgewas gebruik wordt gemaakt.

In zekere zin lijkt zijn jachtmethode dan ook wel op die van de Sperwer.

De prooi wordt meestal in de vlucht gevangen. In Amerika komt naast de normale soort, ook een roodkopsmelleken voor.

Deze kleine valk is een zeer moedige jager en tracht zelfs regelmatig prooien te overmeesteren die groter zijn dan hijzelf.

Het mannetje is van het vrouwtje te onderscheiden door de opvallend blauwgrijze kleuren op o.a. rug en vleugels. Het vrouwtje is voornamelijk bruin van kleur en ook aanzienlijk groter.
Gewoonlijk is het een rustige vogel die weinig geluid maakt, behalve in de buurt van het nest.

Het geluid van het Smelleken kunt u hier downloaden.