SPERWER
(Accipiter Nisus)
De Sperwer kan worden gezien als een miniatuur uitvoering van de Havik. Het vrouwtje is met ca. 37cm / 280 gram ongeveer zo groot als een duif, maar veel slanker en qua lichaamsbouw dan ook meer met de Torenvalk te vergelijken.

Het mannetje is met zo'n 28 cm/160 gram aanzienlijk kleiner, ter grootte van een Lijster. Het mannetje is ook mooier gekleurd met een meer roodbruine tekening op borst en broekveren zoals u uit de foto's op deze pagina kunt constateren.

 

Sperwer vrouwtje

De Sperwer is qua postuur vergelijkbaar met de Torenvalk, maar heeft verder dezelfde soort kenmerken als de Havik, dus staat hoog op z'n (gele) poten en ook een gele tot oranjerode iris van de ogen. Evenals de (volwassen) Havik heeft ook de Sperwer een gebandeerde borst.


Sperwer vrouwtje Het Sperwervrouwtje is veel slanker en lijkt zelfs wat kleiner dan een Houtduif, maar toch is ze in staat om deze vogel te overrompelen.
Naast vrijwel alle soorten kleine tot middelgrote vogels, maken duiven dan ook een normaal onderdeel uit van hun voedselkeuze.

Evenals de Havik is de Sperwer ook een echte sprinter die op de korte afstand zijn prooi achtervolgt en bij verrassing tracht te overrompelen.


Jonge Sperwers zijn evenals jonge Haviken, voornamelijk bruin/wit van kleur.
Ze hebben echter al wel een dwarsbandering (horizontale strepen) op de borst en dus geen druppels zoals bij een jonge Havik het geval is.
Jonge Sperwer (Jeugdkleed)

De Sperwer is in Nederland een standvogel en tegenwoordig zelfs een bewoner van niet alleen bosrijke streken maar ook van kleinere parken en zelfs woonwijken.

Ook weilanden en akkers die met begroeiing zijn afgewisseld, vormen een favoriete verblijfsplaats.

In dit soort gebieden wordt het mannetje van de Sperwer door sommigen nogal eens aangezien en verward voor een Smelleken.


Hij jaagt hier op allerlei zangvogels die daar zijn te vinden. Zelfs in de Amsterdamse binnenstad zijn broedgevallen bekend. Mede doordat hij vaak in bosrijke streken zijn leefgebied met de Havik deelt, is hij zelf ook vaak een prooi voor deze grotere "broer".


Feitelijk kan men de Sperwer overal aantreffen waar vogels te vinden zijn en waar ook voldoende dekking aanwezig is die door de Sperwer kan worden benut om bij verrassing zijn prooi te overrompelen.

De jachttechniek en tactiek van de Sperwer lijkt enorm veel op die van de Havik, alleen beperkt de Sperwer zich vrijwel uitsluitend tot de jacht op (zang)vogels. Geliefde jachtmethoden zijn o.a. om ineens aan de achterzijde van een heg in een oogwenk over de heg aan de andere zijde een prooi te overrompelen.

 

Sperwer Mannetje

Of door plotseling achter een conifeer langs, dwars tussen de dichte begroeiing en takken door een prooi te slaan.Ook kan de Sperwer vaak "aanwachtend" worden waargenomen waarbij hij vanaf een grotere hoogte, zwevend een terrein overziet en bij een kans op prooi ineens omlaag duikt om toe te slaan.


Doordat de Sperwer net als de Havik nogal eens doldriest te werk gaat en ook in woonwijken jaagt, kan hem dit soms zijn leven kosten.

In woonwijken is veel beglazing en het gebeurt dan ook regelmatig dat deze vogel zich letterlijk te pletter vliegt bij de achtervolging van een prooi (soms ligt de beoogde prooi er dan zelfs ook dood naast).

Als u de Sperwer een warm hart toedraagt (en dat doet u natuurlijk!) kunt u eens overwegen hoe uw huis en beglazing eruit ziet. Grote puien zonder silhouetten erop zijn een gevaar voor dit soort vogels.


De Sperwer kan vanaf het eerste levensjaar met de voortplanting starten.

Als nestboom lijkt de voorkeur uit te gaan naar naaldbomen.


Elk jaar wordt een nieuw nest gebouwd, meestal op een hoogte die ligt tussen de 5 en 15 meter. Beide vogels nemen deel aan de bouw van het nest en meestal in mei begint het leggen van de eieren.

De 3-7 eieren worden in zo'n 40 dagen door het vrouwtje uitgebroed.


De jongen worden ongeveer 1 maand in het nest verzorgd door beide oudervogels. Na het uitvliegen duurt het nog zo'n 45 dagen voordat ze zelfstandig kunnen jagen.
Het geluid van de Sperwer is die van de "kek-kek" categorie. U kunt een voorbeeld hiervan downloaden. Wereldwijd zijn er van de Sperwer diverse ondersoorten. We zullen trachten hiervan in de toekomst op deze pagina's wat informatie te vermelden.